Seyyar Sahne ile Fecr Festivalinde - Cihan AKTAŞ (01.02.2010)

Facebook'ta Paylaş

Onlar beni her zaman oyunlarına davet ediyorlar, ama Tehlikeli Oyunlar’ı görmek bir türlü kısmet olmadı. Ben onlara gidemedim, onlar Tahran’a geldi; Fecr Tiyatro Festivali için.

Bugünlerde Tahran’da devrimin 31. yıldönümü kutlamaları dolayısıyla tiyatro ve film festivalinin oluşturduğu bir şenlik havası hâkim. Geçen hazirandaki seçimlere yönelik olarak süren protestoların festivali de etkileyeceği söyleniyordu, ama anlaşılan pek çok grup, “katılımcı protesto”yu tercih etmiş.

Seyyar Sahne’nin sunduğu Gılgamış’ı Şehir Parkı Tiyatrosu salonunda, ilgili bir seyirci topluluğu içinde izledim. Bildiğimiz ölümsüzlüğün ilacının peşinde dünyayı dolaşan Gılgamış, Seyyar Sahne’nin sunumunda dostluğu öne çıkaran bir yorumla, yeni bir kişilik kazanıyor.

Gökyüzünden saçları olan, “karalarda ve denizlerde her şeyi yalnız ben bilirim, yalnız ben” diye dolaşan büyük yapı ustası ve savaşçı Gılgamış, korkudan titretmektedir Uruk’u. “Gök Tanrısı Anu”, halkın duaları üzerine Gılgamış’ın acımasız yönetimini dizginleyebilmek için Enkidu’yu yaratır ve dünyaya, bozkırın ortasına gönderir.

Uzun zaman geçmez, Uruk’a gelir Enkidu ve Gılgamış’la yeri göğü titreten bir kavgaya tutuşurlar. İki güçlü adam arasındaki kavgayı barış, dostluk, şenlik, huzur günleri izler. Kentte asayiş içinde geçen günlerde Enkidu’yu saran can sıkıntısı, sedir ormanlarında azılı canavar Humbaba’nın öldürülüşü, nihayet Enkidu’nun (dostun) ölümü...

Dostlukla kibir birlikte yürümez, kibirli adamın da dostu olmaz; oyunun temalarından biri, bu.

Grup Gılgamış üzerine çalışmaya 2008 yılının kasım ayında başlamış; geleneksel Rig-Veda, Avesta Gatha okumaları, İslam’daki hafızlık geleneği, Kürt dengbejleri ve Uzak Doğu hikâye anlatıcılarından esinlenerek... Hedeflerini, “destanı yeniden bestelemek, modern bir ritüele dönüştürmek istedik” diye açıklıyor, grubun yönetmeni Celal Mordeniz. Oyunun metnini ise Oğuz Arıcı Jean Botero’nun metnini esas alarak hazırlamış.

Rezzan İlke Yiğit sesiyle, mimikleriyle, beden diliyle Gılgamış Destanı’nın önemli bir bölümünün olaylarını ve kişilerini etkileyici bir şekilde taşıyor, canlandırıyor, seyirciye yakınlaştırıyor, sahnenin sınırında şarkılarına eşlik eden Erdem Şenocak’ın katkısıyla. Oyunun müziklerini de İlke yapmış.

Ertesi gün buluştuk, Sanatçılar Evi olarak bilinen bir lokalde uzun uzun sohbet ettik.

Grup olarak, seyircinin gösterdiği ilgiden memnun kalmışlardı. Celal Mordeniz iki yıldır katılıyor Fecr Tiyatro Festivali’ne: Çok dikkatli, iletişim kurulabilecek bir seyirci, diye bir değerlendirme yaptı, İranlı tiyatro seyircisi üzerine.

Erdem, Seyyar Sahne hakkında bilgi verdi: “İstanbul’da devlet tiyatrosu dışında sınırlı bir tiyatro seyircisi vardır. Seyyar Sahne’ye özel bir ilgi oluştu, takipçilerimiz var. Tehlikeli Oyunlar’ı 25 kez sergiledik. Oğuz Atay’ı çok iyi anlatabildiğimizi düşünüyoruz. Romanı oyunda çözümleyebildiğimiz için bir seyirci oluştu ve oyun küçük çaplı bir şehir efsanesine dönüştü. Üniversite öğrencileri, Oğuz Atay okurları, eski kuşaktan Oğuz Atay okurları geliyorlar. Tiyatroyu sevmeyen kişiler de geliyor. Bizimki klasik bir tiyatroya benzemiyor çünkü. Seyirciyle göz kontağı kuracak şekilde anlatıcı olmaya çalışıyoruz.”

İlke, “en yalın şekliyle, lafı eğip bükmeden anlatmak, metni yüceltmek yerine analiz etmek, metinde bize çarpanı öne çıkartmak; bunları istiyoruz”, diye açıyor bu çabayı.

Eski Ahit’ten Vaiz’i sunduklarında, “laikçi” diye nitelendirilebilecek çevrelerden tepkiler almışlar. Oyunda ölümden çok söz etmeleri de şikâyet sebebi olmuş. Grup önümüzdeki dönemlerde Fethiye Çetin’in Anneannem isimli eserini ve Kierkegaard’ın Korku ve Titreme’sinden bir bölümü sahneye uyarlamayı planlıyor.

Celal Mordeniz, yüksek lisans tezini İran’daki taziye oyunları üzerine yapmış. Taziye oyunlarının, bir tür dinî tiyatro olan ruzehanilerin oyuncuyla seyirciyi kaynaştırma özelliğini kendi oyunlarını biçimlendirirken dikkate aldıklarını belirtiyor.

Seyyar Sahne oyunlarını İTÜ Maçka kampusunda sergiliyor. Grubun oyun çizelgesiyle ilgili ayrıntılara www.seyyarsahne.com’dan ya da 0531 696 41 09 numaralı telefondan ulaşılabilir.

Cihan AKTAŞ