Yazmadan Dökülenler (Tiyatro Amargi-2004)

Oyun Broşürü

Kurgusu ve metni grup tarafından oluşturulan "Yazmadan Dökülenler" Tiyatro Amargi'nin seyirciyle ilk buluşması. Oyun, Türkiye'nin farklı yörelerinde yaşayan ya da o yörelerin izlerini göç ederek büyük şehirlere taşımış 13 kadının hikayelerini konu alıyor. Çoğu yaşanmış hikayelerden esinlenilerek oluşturulan oyun metni içerik olarak birbirinden bağımsız episodlardan oluşmakta. Oyunda Türkiye'nin farklı yörelerinde yaşayan ya da o yörelerin izlerini göç ederek büyük şehirlere taşıyan kırsal kesimden kadınların hikayeleri anlatılıyor. "Yazmadan Dökülenler"de, ekonomik sıkıntılardan dolayı gündelikçilik yapan, çocuğu olmadığı için baskı gören, başlık parası yüzünden evlenememiş, şiddete maruz kaldığı için akli dengesini yitirmiş ve benzer ezilmişlikler yaşayan Türk, Arap, Kürt, Ermeni ve Çingene kadınların yaşamlarından kesitler sahneleniyor. Bir dilek ağacının etrafında bir araya gelen oyuncular, yanlarında getirdikleri eşyalarla kadınların buluştuğu bir mekan kurarak oyuna başlıyorlar. Müziklerin oyuncular tarafından yapıldığı oyunda, enstrümanlar kadınların gündelik hayatta ev işlerinde kullandığı araçlardan oluşuyor.

Yeni kurulan bir grubun kurgusunu kendi oluşturacağı bir oyun projesine girişmesi aslında büyük bir riskti, hatta yazılı bir metni oynamak ilk başta daha çekici gelmişti bize. Ancak kadın duyarlılığını sahneye taşımak yönündeki eğilimimiz kadın öykülerini konu alan doğaçlama çalışmalarına başlamamıza neden oldu. İlk önce "Post Express" dergisinde gündelikçi kadınlarla yapılmış bir röportajdan esinlenerek gündelikçi kadın tiplemeleri üzerine yoğunlaştık. Ancak daha sonra herhangi bir kadın sorununu ya da tiplemesini ön plana çıkarmak yerine farklı deneyimlerden gelen Türkiyeli kadınlar olarak kendimize yakın bulduğumuz hikayeleri sahneye taşımayı, birbirimizle ve seyirciyle paylaşmayı daha anlamlı bulduk. Aklımıza o kadar çok şey geliyordu ve anlatmak istediğimiz o kadar çok şey vardı ki... Hikayeleri seçerken, her kadının kendi bulduğu hikayeyi ifadelendirişindeki üslubu temel aldık. Niyetimiz, oyunculuğa vurgu yapmak, tiyatro alanında kadın estetiğini dillendirmekti.

Oyun sürecinde hem farklı deneyimlerden gelen kadınların kaynaşmasının yarattığı sorunlarla hem de yeni bir grup olmaktan kaynaklanan sanatsal problemlerle hesaplaşmaya çalıştık. Tiyatroya ve sanata bakışımızı sorgulayarak ortak bir dil oluşturmaya çabaladık. Tüm oyuncuların sahnede olması, gerek müzikle gerekse aksiyonla öykülerin alt yapısını kurması oyunculuk ve reji anlamında bizi zorlayan bir deneyim oldu. Ancak bu yapının gruptaki farklı dinamikleri ortaya çıkardığını düşünüyoruz. Umarız seyirciyi de sahnede yaratmaya çalıştığımız bu dinamik sürece katabiliriz.

Tiyatro Amargi Üzerine;

Tiyatro Amargi, yaklaşık olarak bir yıl önce Amargi Kadın Kooperatifi içinde tiyatro yapmak isteyen birkaç kadın tarafından kuruldu. Kuruluş aşamasında Tiyatro Amargi'ye İTÜ Mezunlar Tiyatrosu'ndan iki kadının katılmasıyla Amargili kadınların yolları İTÜ Mezunlar Tiyatrosu'ndan kadınlarla kesişti. Grup, 2003 yazına kadar temel oyunculuk çalışmalarını içeren bir eğitim çalışması yürüttü. Yazın ITÜ Mezunlar Tiyatrosu'ndan dört kadının daha katılımıyla yeni bir yapılanma sürecine giren Tiyatro Amargi bu dönemde oyun projesi üzerine yoğunlaştı.